Cizginin Disindakiler (Outliers)

Cizginin Disindakiler (Outliers)


Cizginin Disindakiler (Outliers)

Cizginin Disindakiler (Outliers)

Uzak dogudan gelenler matematikte olaganustu basarililar, ustelik caliskanliklarina da denilebilecek bir sey yok. Asya’lilarin bu ozelliklerine ragmen Guney Kore Havayollari 90’li yillarin sonlarinda neden kaza rekorlari kirdi? Bir insanin dogum yeri yada yili basarisini etkileyebilir mi? Ailenin insanin basarisindaki payi nedir? Yoksa butun bunlardan bagimsiz geleneksel olarak inandigimiz, basarili insanlar cok hirsli ve cok zeki olmalidir kurali dogru mu? Malcolm Gladwell’in Cizginin Disindakiler isimli kitabi iste bu sorulari yanitliyor.

Genellikle basarili insanlarin hayatlari bir hikaye gibi anlatilir. Eninde sonunda basarili insanlarin ortak ozellikleri olduguna baglanir konu. Ornegin cok zeki olmalari yada cok caliskan, cok hirsli olmalari gibi. Cizginin Disindakiler basarinin aciklanmasina farkli bir yorum getiriyor. Farkli bir yorum derken tabii ki insanlar calismadan basarili olabilir gibi seyler degil. Basari olarak tanimlanan ise standart seyleri yapabilmek degil tabii ki. Kitabin adindan da anlasilabilecegi gibi cizginin disindakiler incelenmis. Bu olcekte basariya ulasmakta kendi ozelliklerimiz kadar cevresel ve kulturel olaylarinda etkili oldugu sonucuna ulasilmis.

Kitapta bahsedilen etkenleri tek tek sayip dokmeyecegim tabii ki ama kulturel etkenlerden bir ornek vermek istiyorum. Su anda sicili diger havayollari kadar temiz olan Kore Havayollari’nin 1998 ve 1999 yillarinda neden kaza rekorlari kirdigi incelenmis kitapta. Evet genel olarak kazalarda mutlaka insan hatasi, yorgunlugu yada teknik bazi sorunlar gibi sebepler var. Bir ucagi dusurebilmek icin bu sebeplerin hic biri tek basina yeterli degilmis anladigim kadariyla. Mutlaka bir kac tanesi zincirleme olarak etki etmeliymis. Cizginin Disindakiler kitabinda incelendigi kadariyla Kore Havayollari’nin bu kadar cok kaza yapmasinin temelinde Kore kulturundeki ast ust iliskilerindeki kati uygulamalar yatiyor. Baska bir deyisle kaptan pilot bir yanlis yapiyor yada diger gorevliler kaptan pilotun fark etmedigi bir problem goruyor (ucagin rotasinda kotu hava kosullari yada teknik bir aksaklik gibi). Iletisimlerindeki kati kurallar yuzunden cogu zaman ucak dusene kadar kaptan pilotu yada bazi durumlarda yine kendilerinden ustun gordukleri kuleyi belirgin bir dil ile uyarmaya cesaret edemiyorlar. Ne kadar sacma oyle degil mi?

Yukaridaki ornek kitapta icinde yetistigimiz kulturun basarimiz uzerindeki etkilerini gosterebilmek icin ele alinmis. Insanin dogdugu yilin basarisi uzerine etkileri, ailenin etkileri vb pek cok ornege Cizginin Disindakiler kitabini okuyarak ulasabilirsiniz. Bence kesinlikle okumaya deger! Eger sizde bu kitap hakkinda goruslerinizi paylasmak isterseniz yada bize sorulariniz varsa yorumlari kullanarak bize ulasabilirsiniz.