Bruschetta Al Pomodoro

İtalya’da restoranlarda bulamayacağınız İtalyan yemekleri


Yemek tutkunlarının ezbere bildiği bir takım İtalyan yemekleri (ve lezzetleri) vardır. Örneğin spagetti bolonez, fettuccine alfredo gibi makarnalar, pepperoni pizza, napoliten ve pesto gibi soslar ve atıştırmalık olarak sarımsaklı ekmek. Her ne kadar yazımızın girişinde İtalyan yemekleri desek de, bu saydıklarımızı İtalya’da restoranlarda bulabilmeniz mümkün değil. Çünkü aslında İtalyan falan değiller :)

Spagetti Bolonez

Spagetti Bolonez İtalyan restoranlarının menüsünde bulamayacağınız yemeklerden biri

Spagetti Bolonez İtalyan restoranlarının menüsünde bulamayacağınız yemeklerden biri – Fotoğrafın kaynağı: taste.com.au

Söylendiğinde acayip İtalyan duran bu makarnayı İtalya’da restoranlarının menüsünde asla bulamazsınız. Bolonez sos, İtalya’nın Bologna şehrine özgü temelinde domates sosu, kıyma olan ve çok uzun bir sürede pişirilen (gerçekten uzun 2-3 saat falan pişebilir) bence çokta lezzetli bir sos. O yüzden sorun sosta değil makarna seçiminde. Eğer İtalya’da bolonez soslu bir makarna yemek isterseniz bunu ancak tagliatelle veya pappardelle gibi spagettiye göre çok daha kalın makarnalar ile hazırlarlar. Eğer menüsünde spagetti bolonez olan bir yer gördüyseniz tavsiyemiz orada yemek yememeniz.

Fettuccine Alfredo

Fettuccine Alfredo'da İtalyan olmayan tatlar arasında

Fettuccine Alfredo’da İtalyan olmayan tatlar arasında – Fotoğrafın Kaynağı: Veganyumminess

Wikipedia’daki bu sayfaya göre Fettuccine Alfredo, Romalı restoran işletmecisi Alfredo Di Lelio I tarafından icat edilmiş. Gezi bloglarında mutlaka yenilmesi gereken şeyler arasında da geçiyor sıklıkla. Özellikle de Via della Scrofa’da bu sosun tarifini bulduğu iddia edilen Alfredo‘nun yerinde. Denemeyedeğer.com olarak biz tam tersini savunuyoruz. Bu mekandan ve menüsünde Fettuccine Alfredo bulunduran mekanlardan uzak durun :) İtalyan’lar makarnalarında krema ya da tereyağ gibi malzemeler ile hazırlanan sos kullanmıyor.

Pepperoni Pizza

Pepperoni Pizza'nın bu listede yer alması sizi üzmesin

Pepperoni Pizza’nın bu listede yer alması sizi üzmesin çünkü alternatiflerini biliyoruz

Peperon” (tek p ile) İtalyanca kırmızı biber anlamına geliyor. Sonuna “i” geldiğinde ise çoğul oluyor yani kırmızı biberler. Menüde olmamasına rağmen ısrarla pepperoni pizza isterseniz sonunda karşılaşacağınız şey üzerinde kırmızı biber şeritleri ile servis edilmiş bir pizza olacaktır. Ama merak etmeyin, yukarıdaki resimdeki gibi bir pizza sipariş edebilmeniz için ne istemeniz gerektiğini biliyoruz; pizza alla diavola ya da pizza al salame deneyin. Kendinizi hafif acılı ve bol baharatlı bir tecrübeye hazırlayın.

Napolitan/Napoliten/Neapolitan Sos

Napolitan Sos yani Domates Sosu

Napolitan sos İtalya dışında domates soslarına verilen kolektif bir isimdir. – Fotoğraf ınKaynağı: WickedFood

Dünya genelinde domates sosunun çeşitli varyasyonlarına verilen addır. Bu tarz domatesli soslara Napoli‘de kısaca sos (yani salsa) denmesine rağmen her nedense bu sos ismini Napoli şehrinden almaktadır. Eğer Roma’dan daha kuzeyde iseniz salsa yerine sugo kullanabilirsiniz. Ayrıca al pomodoro falan yazan her şey domatesli/domates soslu anlamına gelir.  Roma’da domates soslu bir makarna yemek isterseniz amatriciana deneyebilirsiniz. Geleneksel Roma mutfağına özgü bir tariftir.

Pesto Sosu Kullanımı

Pesto Sos

Pesto sosun kullanım alanlarına dikkat edin! – Fotoğrafın Kaynağı: Yemek.com

Pesto soslu bir sürü ıvır zıvır servis edilir ülkemizde İtalyan restoranlarında ya da öyle geçinenlerde. Pesto sosu kullanımı İtalyan mutfağında makarna ile özdeşleşmiştir, öyle etin/tavuğun üstünde, salatada, sandviçte falan bulamazsınız. Hatta Floransa yazımızda anlattığımız All’Antico Vinaio gibi bir yere girerseniz “We don’t have Pesto” (Pesto yok bizde) uyarısını görebilirsiniz. İtalyan’ların sos ve makarna eşleşmesine önem verdiğini artık anlamışsınızdır. Pesto ile spagetti, trofie ya da trenette tarzı makarna tercih edebilirsiniz.

Sarımsaklı Ekmek

Bruschetta Al Pomodoro

Sarımsaklı ekmek yoksa, Bruschetta yesinler. – Fotoğrafın Kaynağı: Passion and Cooking

Başlangıçlar arasında sarımsaklı ekmek bulamayacaksınız. Buna en yakın şey hemen hemen her menüde gördüğüm bruschetta al pomodoro yani domatesli bruschetta. Mevsimsel olarak bruschetta üzerindeki tadın değişeceğine inanıyorum. Yinede benim başlangıçlarda favorim, ve size tavsiyem, üzerinde çeşitli İtalyan salam ve peynirleri, mevsim yeşillikleri ve meyveleri olan pişirilmemiş beyaz (white) pizzalar. Bu pizzalar beyaz çünkü domates sosu yok.

Masaya gelen ekmeği bandıracak zeytinyağı aramak

Ekmekle tabağı temizlemek

O ekmek masaya zeytin yağına ban diye değil, tabağını temizle diye geliyor!

İtalya’da restoranda makarna bile sipariş etseniz önden ekmek getiriyorlar. Ekmekler falan güzel o problem değil ama bu adamların zeytinyağının ana vatanında yaşayıp masaya bizimkiler gibi küçük bir tabak zeytinyağı bırakmaması gerçekten ayıp. Zeytinyağı yoksa ne yapayım kuru ekmeği diye düşünmeyin. O ekmek masaya zeytinyağına ban diye değil, tabağını ekmekle temizle diye geliyor! İtalyanlar yemekleri bittiklerinde çok mutlu oluyorlar, üstüne tabağınızı iyice sıyırırsanız iyi arkadaşlıklar kurabilirsiniz.

Not: Zeytinyağı (ve balzamik sirke) İtalyan’lar için temel sostur. Salatalara, yemeklere falan konur. Ekmek banmak için değildir. Bu arada salata içinde başka sos aramayın bulamazsınız :)

Yemek sırasında dikkat edilmesi gereken son bir konuya daha değinip İtalyan olmayan İtalyan yemekleri yazımı sonlandırıyorum. Eğer pizza yemiyorsanız içecek olarak ya masanıza gelen su ile takılın ya da şarap isteyin. Pizza yemek isterseniz bira veya kolada içilebilir. İtalyanlar yemeğin lezzetini öldüreceği gerekçesi ile, yemekten daha aromatik bir içecek tüketmiyorlar yemekle birlikte. Yemekten önce aperitivi ve yemekten sonra digestivi içecekler tercih edebilirsiniz.

  • Aysegul

    Bolognese sos ta kullanılan kıyma dana eti mi domuz eti mi?Gönül rahatlığı ile yenir mi?

    • DenemeyeDeger

      Bulunduğunuz yer İtalya ise içerisinde domuz olacağına emin olabilirsiniz.

  • Bu yazıyı ilk yayınladığımızda facebook üzerinden aldığımız yorumlardan biri sakın Latte istemeyin diyordu. Latte bizim buralarda sütlü kahve demek ama İtalyanca sadece süt anlamına geliyor. Yani eğer bir yerde Latte sipariş ederseniz önünüze sıcak veya soğuk süt gelecektir :)